TRƯỜNG THPT NAM SÁCH II
GIÁO DỤC GIỚI TÍNH, CHĂM SÓC SỨC KHỎE SINH SẢN,
SỨC KHỎE TÌNH DỤC VỊ THÀNH NIÊN
Chủ động trang bị kiến thức – Biết cách tự bảo vệ – Sống có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng
Tuổi vị thành niên và thanh niên là giai đoạn quan trọng trong quá trình phát triển của mỗi con người. Đây là thời kỳ cơ thể có nhiều thay đổi về thể chất, tâm sinh lý, cảm xúc và nhận thức; đồng thời, mỗi học sinh bắt đầu hình thành quan điểm sống, các mối quan hệ và ý thức trách nhiệm đối với bản thân. Vì vậy, việc trang bị kiến thức về giới tính, chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục có ý nghĩa thiết thực, giúp học sinh phát triển lành mạnh, tự tin, biết tôn trọng bản thân và những người xung quanh.
Thực hiện Đề án “Chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục vị thành niên, thanh niên giai đoạn 2026–2030” và hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng tại Công văn số 6324/SGDĐT-GDMN&GDTH ngày 29/9/2026, Trường THPT Nam Sách II đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức, trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết cho học sinh về chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục phù hợp với lứa tuổi.
1. Hiểu đúng về giới tính và những thay đổi ở tuổi vị thành niên
Ở tuổi vị thành niên, cơ thể có những thay đổi tự nhiên như phát triển chiều cao, cân nặng, thay đổi giọng nói, xuất hiện các đặc điểm sinh dục thứ phát và bắt đầu có khả năng sinh sản. Bên cạnh đó, cảm xúc có thể trở nên nhạy cảm hơn; học sinh có nhu cầu được quan tâm, chia sẻ, yêu thương và khẳng định bản thân.
Đây là những thay đổi bình thường trong quá trình trưởng thành. Mỗi người có tốc độ phát triển khác nhau, vì vậy học sinh không nên tự ti, mặc cảm hoặc so sánh bản thân với người khác. Các em cần biết chăm sóc cơ thể, giữ gìn vệ sinh cá nhân, xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, thường xuyên vận động, ngủ đủ giấc và duy trì tinh thần tích cực.
Giáo dục giới tính không phải là vấn đề xa lạ hay đáng né tránh. Đây là nội dung giáo dục cần thiết, giúp học sinh hiểu về cơ thể, nhận biết các mối quan hệ lành mạnh, có thái độ đúng đắn trước những vấn đề liên quan đến giới tính và biết đưa ra quyết định phù hợp với lứa tuổi.
2. Chủ động chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục
Sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục là một bộ phận quan trọng của sức khỏe toàn diện. Để bảo vệ sức khỏe của mình, mỗi học sinh cần thực hiện tốt những nội dung sau:
Giữ gìn vệ sinh cá nhân: Vệ sinh cơ thể và cơ quan sinh dục đúng cách, sử dụng trang phục sạch sẽ, phù hợp; không tự ý sử dụng thuốc, dung dịch vệ sinh hoặc các sản phẩm không rõ nguồn gốc.
Tìm hiểu kiến thức từ nguồn đáng tin cậy: Chủ động tiếp nhận thông tin từ thầy cô, nhân viên y tế trường học, cơ sở y tế và các tài liệu chuyên môn chính thống; không tin tưởng hoặc làm theo những lời khuyên thiếu căn cứ trên mạng xã hội.
Phòng tránh mang thai ngoài ý muốn: Hiểu rằng quan hệ tình dục có thể dẫn đến mang thai; không để sự tò mò, áp lực từ bạn bè hoặc mong muốn chứng tỏ tình cảm chi phối quyết định của bản thân. Khi có thắc mắc hoặc nguy cơ phát sinh, cần tìm đến nhân viên y tế hoặc cơ sở y tế để được tư vấn kịp thời.
Phòng ngừa nhiễm khuẩn đường sinh sản và các bệnh lây truyền qua đường tình dục: Trang bị kiến thức khoa học về đường lây truyền, biện pháp dự phòng và việc tiếp cận dịch vụ y tế. Không tự chẩn đoán, tự điều trị khi có dấu hiệu bất thường.
Chăm sóc sức khỏe tinh thần: Biết chia sẻ với người đáng tin cậy khi lo lắng, căng thẳng, bối rối trước những thay đổi của cơ thể hoặc gặp khó khăn trong các mối quan hệ.
Các em cần hiểu rằng việc bảo vệ sức khỏe sinh sản không chỉ là trách nhiệm của riêng nữ sinh hay nam sinh mà là trách nhiệm của tất cả mọi người. Nam sinh và nữ sinh đều cần được trang bị kiến thức, biết tôn trọng nhau, cùng xây dựng môi trường học đường văn minh, bình đẳng và an toàn.
3. Xây dựng tình bạn, tình yêu lành mạnh; biết tôn trọng giới hạn cá nhân
Tình bạn, tình cảm tuổi học trò là những cảm xúc tự nhiên. Tuy nhiên, mỗi học sinh cần biết cân bằng giữa tình cảm, việc học tập, rèn luyện và định hướng tương lai. Một mối quan hệ lành mạnh phải dựa trên sự tôn trọng, chân thành, bình đẳng, tự nguyện và không gây tổn thương cho bất kỳ ai.
Mỗi học sinh cần ghi nhớ:
Không ép buộc, đe dọa, thao túng hoặc gây áp lực để người khác làm điều họ không mong muốn.
Biết nói “không” trước những yêu cầu khiến bản thân cảm thấy không an toàn, không thoải mái hoặc vượt quá giới hạn của mình.
Tôn trọng quyền riêng tư, cơ thể, cảm xúc và quyết định của người khác; không lấy tình yêu, tình bạn làm lý do để kiểm soát, xúc phạm hoặc xâm phạm quyền cá nhân.
Không trêu chọc, chế giễu ngoại hình, giới tính, đặc điểm cơ thể hoặc những thay đổi sinh lý của bạn bè.
Không coi việc quan hệ tình dục, gửi ảnh riêng tư hoặc thực hiện hành vi thân mật là điều kiện để chứng minh tình yêu.
Sự đồng thuận phải tự nguyện, rõ ràng và có thể rút lại bất cứ lúc nào. Sự im lặng, sợ hãi, miễn cưỡng hoặc việc đã đồng ý trước đó không đồng nghĩa với sự đồng thuận ở mọi thời điểm. Không ai có quyền ép buộc người khác thực hiện hành vi thân mật hoặc tình dục trái với ý muốn của họ.
Học sinh cần rèn luyện kỹ năng ra quyết định, kỹ năng từ chối, kỹ năng thương thuyết và kỹ năng tìm kiếm sự trợ giúp. Đây là những kỹ năng quan trọng để phòng tránh mang thai ngoài ý muốn, các bệnh lây truyền qua đường tình dục, bạo lực học đường và xâm hại tình dục.
4. Nhận diện và phòng tránh xâm hại tình dục, nguy cơ trên không gian mạng
Trong cuộc sống và trên môi trường mạng, học sinh có thể gặp những hành vi dụ dỗ, quấy rối, đe dọa, lợi dụng lòng tin hoặc xâm phạm quyền riêng tư. Một số đối tượng có thể giả danh bạn bè, người yêu hoặc người quen để yêu cầu cung cấp hình ảnh nhạy cảm, thông tin cá nhân, địa chỉ, mật khẩu hoặc hẹn gặp riêng.
Để tự bảo vệ mình, học sinh cần:
Không cung cấp thông tin cá nhân, mật khẩu, hình ảnh hoặc video riêng tư cho người khác khi chưa đánh giá được mức độ an toàn.
Không gửi, đăng tải, phát tán hoặc chuyển tiếp hình ảnh, video nhạy cảm của bản thân hay người khác; tuyệt đối không dùng hình ảnh riêng tư để trêu chọc, xúc phạm, đe dọa hoặc tống tiền.
Thận trọng với người quen qua mạng; không tự ý gặp riêng người chưa xác minh được danh tính và không đi theo người lạ đến nơi vắng vẻ.
Khi bị quấy rối, dụ dỗ, đe dọa hoặc yêu cầu thực hiện hành vi khiến bản thân sợ hãi, cần dừng tương tác nếu có thể, lưu giữ thông tin liên quan một cách an toàn và báo ngay cho cha mẹ, thầy cô, nhà trường hoặc cơ quan có thẩm quyền.
Không đổ lỗi, chế giễu hay phát tán thông tin về người bị xâm hại. Cần tôn trọng, hỗ trợ người bị ảnh hưởng và giúp họ tiếp cận sự trợ giúp phù hợp.
Học sinh cần nhớ: Không có lỗi khi lên tiếng tìm kiếm sự giúp đỡ. Khi gặp nguy cơ, việc nói với người lớn đáng tin cậy càng sớm càng giúp tăng khả năng được bảo vệ và hỗ trợ kịp thời.
5. Chủ động tìm kiếm tư vấn và hỗ trợ y tế khi cần thiết
Không phải vấn đề nào liên quan đến sức khỏe sinh sản, giới tính hoặc tâm lý cũng có thể tự giải quyết. Khi có những băn khoăn về sự phát triển cơ thể, vệ sinh cá nhân, sức khỏe sinh sản, quan hệ tình cảm, nguy cơ bị xâm hại hoặc những dấu hiệu sức khỏe bất thường, học sinh nên chủ động trao đổi với cha mẹ, giáo viên chủ nhiệm, nhân viên y tế trường học hoặc bộ phận tư vấn học đường.
Học sinh có thể tìm đến cơ sở y tế để được cung cấp thông tin chính xác, tư vấn chuyên môn và hỗ trợ phù hợp. Không nên tự ý mua thuốc, sử dụng các phương pháp truyền miệng hoặc trì hoãn việc thăm khám khi có dấu hiệu đáng lo ngại.
Nhà trường, gia đình và các cơ sở y tế cần phối hợp trong công tác truyền thông, tư vấn, chăm sóc sức khỏe; đồng thời tôn trọng quyền riêng tư, bảo mật thông tin cá nhân của học sinh theo quy định. Các em cần được lắng nghe, hướng dẫn bằng thái độ thân thiện, không kỳ thị, không phán xét và phù hợp với lứa tuổi.
6. Trách nhiệm của học sinh Trường THPT Nam Sách II
Để thực hiện hiệu quả công tác giáo dục giới tính, chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục vị thành niên, thanh niên, mỗi học sinh Trường THPT Nam Sách II cần:
Tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền, giáo dục, sinh hoạt chuyên đề và tư vấn do nhà trường tổ chức.
Chủ động tìm hiểu kiến thức khoa học, thực hiện lối sống lành mạnh, xây dựng tình bạn đẹp và các mối quan hệ an toàn, tôn trọng.
Có trách nhiệm với lời nói và hành vi của mình; không trêu chọc, kỳ thị, xúc phạm hoặc xâm phạm quyền riêng tư của người khác.
Sử dụng mạng xã hội văn minh, an toàn; không chia sẻ thông tin sai lệch, hình ảnh riêng tư hoặc nội dung có nguy cơ gây tổn hại đến người khác.
Biết từ chối trước những hành vi không phù hợp, chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn và kịp thời thông báo cho người có trách nhiệm khi phát hiện nguy cơ mất an toàn.
Tuyên truyền, chia sẻ kiến thức đúng đắn với bạn bè; cùng xây dựng môi trường học đường thân thiện, an toàn, không bạo lực và không có hành vi xâm hại.
7. Chung tay xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, lành mạnh
Giáo dục giới tính, chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục là nhiệm vụ cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình, ngành Y tế và toàn xã hội. Mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên và cha mẹ học sinh cần quan tâm đến sự phát triển thể chất, tâm lý của học sinh; chủ động lắng nghe, trao đổi cởi mở, hướng dẫn bằng kiến thức khoa học và hỗ trợ kịp thời khi các em gặp khó khăn.
Trường THPT Nam Sách II khuyến khích học sinh mạnh dạn đặt câu hỏi, chủ động tiếp cận thông tin chính thống, tích cực tham gia các hoạt động truyền thông và tư vấn học đường. Mỗi học sinh hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ: chăm sóc tốt sức khỏe bản thân, tôn trọng giới hạn cá nhân, ứng xử có trách nhiệm, bảo vệ quyền riêng tư và sẵn sàng tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết.
Hãy nhớ rằng: Hiểu biết đúng giúp chúng ta lựa chọn đúng; kỹ năng tốt giúp chúng ta tự bảo vệ mình; sự tôn trọng và trách nhiệm giúp chúng ta xây dựng những mối quan hệ lành mạnh.
Vì sức khỏe, tương lai và hạnh phúc của mỗi học sinh, hãy cùng Trường THPT Nam Sách II tích cực thực hiện giáo dục giới tính, chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục vị thành niên, thanh niên giai đoạn 2026–2030!
Ban Truyền thông- Trường THPT Nam Sách II